Podgorica, (MINA) - Ekološki pokret Ozon pozvao je nadležne insitucije i građane da spriječe paljenje otpadnih guma uoči prvomajskih praznika, jer su gasovi i hemikalije koje se oslobađaju izuzetno štetni za ljudsko zdravlje i po životnu sredinu.  

 

Iz te nevladine organizacije (NVO) su saopštili da je to, nažalost, višedecenijski potpuno anticivilizacijski i nehumani običaj na ovim prostorima. 

 

Oni su apelovali na sve koji primjete gomilanje otpadnih guma na nekoj lokaciji da se obrate inspekcijskim organima i policiji, jer se radi o ekokriminalu. 

 

„Pozivamo inspekcijske organe da, proaktivnim pristupom i posjetom mjesta na kojima se iz godine u godinu ponavlja ovaj vandalizam, daju doprinos da se preduprijedi paljenje“, navodi se u saopštenju.

 

Iz Ozona su upozorili da su gasovi i hemikalije koje se oslobađaju paljenjem upotrebljenih guma izuzetno toksični za ljudsko zdravlje i veoma štetni po životnu sredinu. 

 

Kako su kazali, pri paljenju guma oslobađaju se čitav dijapazon zagađivača koji se mogu podijeliti u dvije grupe. 

 

“U prvoj grupi su zagađivači za koje postoje zakonski propisane gornje granice izlaganja kao što su PM čestice, ugljen monoksid (CO),oksidi sumpora (SOx), oksidi azota (NOx) i isparljive organske materije (VOC)”, kaže se u saopštenju.
 

Navodi se da su u drugoj grupi zagađivači za koje ne postoje gornje granice izlaganja, odnosno koje imaju štetan uticaj na zdravlje čak i u veoma malim količinama.

 

Iz Ozona su rekli da tu spadaju hemikalije kao što su policiklični aromatični ugljovodonici (PCB), dioksini, furani, hlorvodonik, benzen, polihlorovani bifenili i metali poput kadmijuma, nikla, cinka, žive, hroma i vanadijuma. 

 

“Svi ovi zagađivači mogu uzrokovati značajne kratkoročne i dugoročne zdravstvene efekte. Važno je i znati da u prosjeku jedna guma sagori za  50 minuta, što dovoljno govori o stepenu zagađenja koje se oslobađa paljenjem”, kaže se u saopštenju. 

 

Iz Ozona su naveli da, u zavisnosti od dužine i stepena izloženosti, efekti po zdravlje mogu varitati od iritacije kože, očiju i sluznice, negativnog efekata na organe za disanje i centralni nervni sistem, pa sve do nastajanje tumora. 

 

“Nadalje, dokazano je da nekontrolirano sagorijevanje guma može imati višestruko veće štetno djelovanje u odnosu na sagorijevanje drveta ili uglja u kontrolisanim uslovima”, dodaje se u saopštenju.

 
Iz Ozona su istakli da je posebno zabrinjavajuće izlaganje kojem se nenamjerno izlažu ranjive kategorije stanonivštva, u prvom redu djeca.

 

“Djeca svih uzrasta, stariji ljudi, astmatičari i imunološki kompromitovani pojedinci su ranjivijiji na štetne hemikalije koje se oslobađaju paljenjem guma u odnosu na opšte stanovištvo”, navodi se u saopštenju.  

 

Iz Ozona su rekli da žene koje doje mogu preko masti u mlijeku prenijeti štetne hemikalije koje udišu na dijete, pa djeca tokom dojenja mogu biit izložena većim koncentracijama zagađivača nego u bilo kojem drugom razdoblju u životu.

 

Zagađenje životne sredine, kako su kazali, nastaje putem zagađivanja svih puteva prenosa – putem vazduha, vode i zemljišta. 

 

“Važno je znati da se, prema procjenama stučnjaka, spaljivanjem gume oslobađa značajna količina ulja, pa se spaljivanjem oko 100 guma oslobodi oko 25 litara ulja koji može zagaditi životnu sredinu ako se adekvatno ne sanira”, kaže se u saopštenju. 
(kraj) mip/žug