Podgorica, (MINA-BUSINESS) - Formiranje naftnih rezervi u vlasništvu od 68 hiljada tona po sadašnjim cijenama moglo bi koštati 80 miliona EUR, umjesto prošle godine planiranih 40 miliona, navodi se u Mapi puta za obezbjeđenje državnih naftnih rezervi, koju je usvojila Vlada.

 

Crna Gora je obavezna da ove rezerve posjeduje do ulaska u Evropsku uniju, pa je plan da se one nabave najkasnije u prvoj polovini 2028. godine. Plan je da ove godine kupe naftnih derivata za rezerve u iznosu od 22 miliona EUR, što bi po sadašnjim cijenama bilo oko 17 hiljada tona, prenose Vijesti. 

 

Gorivo bi bilo kupovano od posebne naknade koja se prikuplja u iznosu od tri centa po prodatom litru, a ukoliko ne bude bilo dovoljno zbog rasta cijena, razlika bi bila obezbijeđena iz budžeta, navodi se u Mapi puta za obezbjeđenje državnih naftnih rezervi.

 

Kako je objašnjeno prema obavezama iz programa pristupanja Evropskoj uniji i novim dopunjenim direktivama, Crna Gora do ulaska u EU mora obezbijediti naftne rezerve u količini od 90 dana neto uvoza. Država se, kako su naveli, obavezala da rezerve formira u skladu sa drugim (alternativnim) scenarijom koji predviđa ispunjenje svih zahtijevanih obaveza do kraja naredne godine, odnosno najkasnije do juna 2028. godine.

 

Državne rezerve držale bi se u njenim naftnim skladištima u Baru, čija je rekonstrukcija počela prije desetak dana i treba da bude završena do sredine decembra, a jedan dio bi u takozvanim tiketima, odnosno ugovorima o kupovini i držanju rezervi u inostranstvu koje bi bile na raspolaganju Crnoj Gori u bilo kojem trenutku.

 

U Mapi puta se sada navodi da je potrebno što više rezervi držati na teritoriji Crne Gore, jer se time jedino i u potpunosti može garantovati sigurnost snabdijevanja i otpornost energetskog sistema, u slučaju stvarne potrebe za puštanjem rezervi. Iz Ministarstva energetike do sada su tvrdili da je potpuno svejedno da li se te rezerve drže u Crnoj Gori ili inostranstvu.

 

Finansiranje obaveznih rezervi naftnih derivata obezbjeđuje se naplatom naknade od tri eurocenta po litru eurodizela, bezolovnog benzina i tečnog naftnog gasa i ona je sastavni dio maloprodajne cijene tih goriva. Prikupljanje naknade je započelo 11. februara prošle godine.

 

Vlada je obavezala naftne kompanije koje uvoze više od 15 hiljada tona dizela ili benzina da formiraju rezerve u svom vlasništvu od 44 hiljade tona, a zauzvrat zadržavaju jedan cent od naplate ove naknade za svoje troškove.

 

Od ove naknade do sada je naplaćeno 15,5 miliona EUR, od čega su veliki uvoznici za troškove formiranje rezervi zadržali 1,86 miliona EUR, dok je na posebnom računu kod Centralne banke prikupljeno 13,7 miliona EUR namijenjenih za formiranje i održavanje rezervi koje je obavezna da formira državna Uprava za ugljovodonike u količini od 68 hiljada tona.

 

Tokom prošle godine veliki uvoznici su su u potpunosti ispunili svoju obavezu i formirali svoje rezerve u količini od 44,26 hiljada tona, od čega je dio u Crnoj Gori, a preostalo u Hrvatskoj i Grčkoj u takozvanim tiketima.

 

“Uprava već sada raspolaže mogućnošću da formiranjem rezervi u formi takozvanih tiketa u potpunosti formalno ispuni obavezu. Tiket predstavlja ovjeren ugovor o pravu moguće kupovine naftnih derivata, na osnovu kojeg uvoznik ili Uprava imaju pravo da u bilo komtrenutku povuku dio ili ukupnu količinu naftnih derivata za koje je zaključen ugovor”, navodi se u informaciji. 

 

Za formiranje rezervi Uprave u navedenoj količini, u gotovom proizvodu, prethodno su projektovana sredstva u iznosu od oko 40 miliona EUR, kada je cijena derivata na berzi iznosila oko 600 EUR po toni. S obzirom na to da je trenutna cijena derivata na berzi iznad 1,2 hiljade EUR/toni, za ispunjenje ukupne obaveze u gotovom proizvodu bilo bi potrebno izdvojiti preko 80 miliona EUR.

 

Vlada očekuje da će od ove naknade do decembra na posebnom računu imati 22 miliona EUR za kupovinu prvih količina rezervi, kao i da će tokom 2027. dobiti još devet miliona, a isto toliko u 2028, što bi bilo ranije planiranih 40 miliona EUR.

 

Do sada su poništena dva tendera za nabavku prvih količina, prvo iz proceduralnih razloga, a drugi zbog rasta cijena goriva na međunarodnom tržištu, dok treći tek treba da se raspiše.

 

U scenarijima je razrađeno da bi prema očekivanom rastu cijena na 1,3 hiljade EUR po toni za 22 miliona EUR, ove godine mogli kupiti svega 17 hiljada tona, dok bi u slučaju da se cijena vrati na nivo koji je bio prije izbijanja rata na Bliskom istoku od 700 EUR po toni mogli kupiti količinu od 31,5 hiljada tona.

(kraj) sam