Podgorica, (MINA-BUSINESS) - Hoo projekat, koja povezuje zaštitu prirode i razvoj održivog turizma, mogao bi Crnoj Gori i regionu donijeti novu vrijednost, smatraju u Centru za zaštitu i proučavanje ptica (CZIP).

 

Taj projekat je, kako su objasnili, nastao kao potreba da se prepozna i valorizuje određeni potencijal, poput onog kojim raspolaže severoistočni dio Crne Gore i pogranična područja sa Srbijom, koji su, bez obzira na bogat biodiverzitet, dugo bili van glavnih turističkih tokova. 

 

Hoo projekat pod nazivom Creation of Owl and Other Wildlife Experiences realizovao je CZIP u partnerstvu sa nevladinom organizacijom (NVO) North Land iz Berana, Regionalnom turističkom organizacijom Sandžak i udruženjem Jadovnik - Oaza netaknute prirode iz Srbije, uz finansijsku podršku EU, kroz IPA program prekogranične saradnje Srbija - Crna Gora 2014–2020.

 

U fokusu projekta je razvoj turističke ponude zasnovane na posmatranju divljih životinja, objedinjene kroz brend Hoo Trails Experience.

 

Direktorica CIZIP-a, Jovana Janjućević, kazala je da koncept Hoo Trails Experience predstavlja novi turistički brend zasnovan na tematskim stazama i iskustvima u prirodi, kroz koje posjetioci mogu da upoznaju biodiverzitet regiona, posebno ptice poput sova, orlova i drugih divljih vrsta.

 

Taj pristup odgovara savremenim turistima koji sve više traže doživljaje, a ne samo destinacije.

 

„Posjetioci kroz ove rute mogu da dožive posmatranje divljih životinja u njihovom prirodnom staništu, vođene ture kroz šume i planine, kao i upoznavanje lokalne kulture i ruralnog načina života“, dodala je Janjušević.

 

Razvoj projekta proistekao je iz konkretne potrebe da se bolje iskoristi potencijal regiona.

„Sjeveroistočni dio Crne Gore i pogranični region sa Srbijom imaju izuzetno bogato prirodno nasljeđe, ali je turistička infrastruktura bila slabo razvijena. Cilj je bio da se ovaj potencijal prepozna i razvije kroz održivi turizam“, navela je Janjušević.

 

Takav vid turizma razvijen je u Španiji, Italiji, Rumuniji i Sloveniji, a region sada dobija priliku da prati te trendove i razvija sopstvenu autentičnu ponudu. Kroz projekat je razvijen model turizma koji ne narušava prirodu, već je stavlja u centar pažnje.

 

Mapirane su i obilježene staze za posmatranje ptica i divljih životinja, razvijeni su programi interpretacije prirode, obučeni vodiči, a u projekat su uključeni i lokalni pružaoci turističkih usluga i ruralna domaćinstva. Poseban fokus bio je na uključivanju lokalnih zajednica, kako bi koristi od razvoja turizma ostale u regionu. Na taj način turizam postaje alat za očuvanje biodiverziteta i podsticanje lokalnog ekonomskog razvoja.

 

Među najznačajnijim rezultatima projekta izdvaja se oko 60 kilometara obilježenih staza za posmatranje ptica, dva razvijena turistička itinerera, obuke za vodiče i lokalne pružaoce usluga, kao i kreiranje i promocija brenda Hoo Trails Experience.

 

Organizovani su i događaji poput Owl Nights i izložbi o divljem svijetu, a postavljeno je i osam foto-čeka za posmatranje i fotografisanje divljih životinja. Ti rezultati doprinijeli su većoj vidljivosti prirodnih vrijednosti regiona i stvaranju nove turističke ponude.

 

Ključnu ulogu u realizaciji projekta imala je podrška EU.

 

„Podrška EU bila je ključna, omogućila je razvoj infrastrukture, obuke za vodiče i turističke pružaoce usluga, izradu promotivnih materijala i jačanje saradnje između organizacija i turističkog sektora“, kazala je Janjušević.

 

Projekat je finansiran kroz IPA program prekogranične saradnje, sa ukupnim budžetom od oko 262 hiljade EUR, od čega je EU obezbijedila oko 85 odsto. Poseban značaj imao je partnerski pristup koji je omogućio realizaciju aktivnosti na obje strane granice.

 

„Partnerstvo je bilo jedan od ključnih elemenata uspjeha projekta. Svaki partner doprinio je kroz specifične aktivnosti, od rada na terenu i razvoja staza, do edukacije i promocije“, objašnjava Janjušević.

 

Ona je dodala da lokalne organizacije imaju posebno važnu ulogu u povezivanju projekta sa zajednicom.

 

„Lokalne NVO predstavljaju most koji nas povezuje sa ljudima na terenu i omogućava direktan rad sa zajednicama, dok istovremeno jačaju sopstvene kapacitete za buduće projekte“, rekla je Janjušević.

 

Projekat predstavlja početak razvoja te vrste turizma u regionu.

 

„Tek smo zagrebali tu važnu temu. Crna Gora i region imaju veliki potencijal, od posmatranja ptica do drugih oblika wildlife turizma, koji su već razvijeni u zemljama poput Španije, Italije i Slovenije“, saopštila je Janjušević.

 

Dalji razvoj mogao bi uključivati širenje mreže staza, nove turističke pakete i snažniju promociju na međunarodnom tržištu, uz veće uključivanje lokalnih zajednica.

 

Primjer Hoo projekta pokazuje koliko su EU fondovi važni za razvoj održivog turizma i valorizaciju prirodnih resursa. Ujedno, takve inicijative potvrđuju da zaštita prirode i ekonomski razvoj mogu ići ruku pod ruku, stvarajući novu vrijednost za lokalne zajednice i autentična iskustva za posjetioce.

 

Kroz projekte poput ovog, priroda ne ostaje samo resurs koji treba zaštititi, već postaje prostor doživljaja, učenja i održivog razvoja i prilika da se otkriju skrivene tajne Balkana i njegov živopisni divlji svijet.

(kraj) nar